Çocuklara diş fırçalama alışkanlığı nasıl kazandırılır?

Bir ebeveynin çocuğuna kazandırması gereken en önemli alışkanlıklardan biri diş fırçalama alışkanlığıdır. Ağız ve diş sağlığı konusunda karşılaşılan pek çok sorunun temelinde doğru diş fırçalama alışkanlığının eksik olması vardır. Çocuğunuza 2.5 ile 3 yaş arası dönemden itibaren diş fırçalama eğitimi verir, diş fırçalama konusunda motivasyonunu arttırırsanız sağlıklı ve güzel dişlere sahip olmasını sağlayabilirsiniz. Çocuğa diş fırçalama alışkanlığı kazandırmak, çeşitli bakımlardan zor bir süreçtir. Çocuklar bu alışkanlığı birçok nedenden dolayı kazanmak istemeyebilir. Bu süreçte diş fırçalama eğitimi kesintisiz şekilde devam etmeli ve diş fırçalayan çocuk için övgü ve takdir cümleleri kullanılmalı. Çocuklar için diş fırçalama süreci ebeveyniyle birlikte keyifli vakit geçirebileceği güzel bir etkinlik haline getirilebilir. Bu sayede bu alışkanlık çok daha kolay kazanılabilir ve kalıcı hale getirilebilir. Ofix Blog‘da bu haftaki sağlık köşemizde, çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırma yolları hakkında faydalı bilgiler paylaşacağız. Çocuğunuz diş fırçalamaya yanaşmıyorsa, bu yöntemler sayesinde diş fırçalama alışkanlığı kazanmasını sağlayabilirsiniz. 

Diş fırçalama eğitimine erken yaşlarda başlamalısınız.

Çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırma yolları içinde her şeyden önce, çocuğunuza erken yaşlardan itibaren diş fırçalama eğitimi vermeye başlamalısınız. Çocuklarda diş fırçalama eğitimine ne kadar erken başlanırsa o kadar iyi sonuçlar almak mümkündür. Bu eğitime başlamak için en uygun zaman dilimi 2.5 ile 3 yaş arası dönemdir. Diş fırçalama kaç yaşında başlar diye merak ediyorsanız cevap olarak 2.5 yaşında başlar diyebiliriz. Ancak çocuğunuzun diş temizliğine daha erken dönemde başlamanız gerekir. Bunun için en doğru zaman dilimi ilk 6-8 aylık dönemdir. Bu dönemde ağızda ilk dişler görünmeye başlar. Bebeklerde diş temizliği, temiz bir tülbentle dişleri silmek şeklindedir. Arka dişler henüz çıkmadığı için ön dişlerin silinmesi yeterlidir. Çocuğa diş fırçalama ne zaman öğretilir diye merak ediyorsanız, 2 yaşına kadar çocuklarda diş temizliği için diş fırçası kullanımı tavsiye edilmez. 2.5 ile 3 yaş arası dönemde, yani arka dişlerin çıkmaya başlamasıyla birlikte çocuğunuza diş fırçalama eğitimi vermeye başlayabilirsiniz. 

Çocuğunuzun bu dönemde kazanacağı diş fırçalama alışkanlığı, tüm hayatı boyunca sağlıklı dişlere sahip olmasını sağlayabilir. Bu dönemde diş fırçalama alışkanlığı kazanamayan çocuklarda daha sonra bu alışkanlığın kazanılması zor hale gelebilir. 3 yaşındaki çocuklara verilecek diş fırçalama eğitiminde, doğru diş fırçalama yöntemlerini öğretmek zordur. Bu eğitimde öncelikle doğru yöntemleri öğretmekten ziyade, diş fırçası kullanmayı günlük rutinlerinin bir parçası haline getirmeyi öğretmelisiniz. Diş fırçasının doğru tutuş özellikleri, fırçalama sırasında ellerin konumu ve diğer konular hakkında gerekli bilgileri çocuğunuza zaman içinde verebilirsiniz. 3-7 yaş arasındaki çocukların diş fırçalama şekilleri incelendiğinde, genellikle dişlerin ön tarafını fırçaladıkları, arka tarafı çok az veya hiç fırçalamadıkları görülmekte. Küçük yaşlarda arka diş çürüklerine yol açan bu durumu önlemek için de çocuğunuza vereceğiniz diş fırçalama eğitiminden yararlanabilirsiniz. Çocuğunuz arka dişlerin de ön dişler kadar önemli olduğunu 3-7 yaş arası dönemde öğrenmeli. Ona bu bilgiyi verdikten sonra diş fırçalama alışkanlığı konusunda onu takip etmelisiniz. 

Çocuğunuz için uygun diş fırçası seçmelisiniz.

Çocukların ağız ve diş yapısı yetişkinlere göre daha farklıdır. Çocuklar için diş fırçası seçerken ağız büyüklüğüne uygun ve yumuşak fırçaların tercih edilmesi gerekir. Yetişkinler için üretilen fırçalarda normal sertlikte kıllar tercih edilir. Çünkü yumuşak fırçalar özellikle diş arası temizliğinde etkin sonuçlar doğurmaz. Çocuk diş fırçası çeşitlerinde ise yumuşak kıllar kullanılır. Çocukların ağız ve diş yapısı daha zayıf olduğu için sert diş fırçalarından dolayı zarar görebilir. Yetişkinlerin kullandığı fırçalar çocuklarda diş zedelenmesi ve diş eti kanamalarına yol açabilir. Çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırma yolları içinde fırçanın sadece fiziksel özellikleri yeterli olmayabilir. Aynı zamanda da çocuğunuzun beğenilerine uygun olması gerekebilir. Çocuğunuzun sevdiği renkte diş fırçaları, diş fırçalama alışkanlığını daha kolay kazanmasını sağlayabilir. Üzerinde sevdiği çizgi film karakterlerinin görsellerini taşıyan diş fırçaları, çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırma yolları içinde faydalı sonuçlar doğurabilir. Çocuğa diş fırçalama alışkanlığı kazandırmak için fırça seçiminde bu gibi konulara dikkat etmelisiniz. 

Bu bağlamda uygulanabilecek bir diğer yöntem de çocuğunuza birkaç adet fırça almak ve bunlar arasında seçim yapmasını sağlamaktır. Çocuğunuzun birkaç adet fırçası olursa, her seferinde seçim yapma şansı olur ve bu da onu diş fırçalama konusunda edilgen konumdan çıkararak etkin konuma getirir. Çocuklara kendi seçimlerini yapma fırsatı sağlamak ebeveynlerin üzerinde önemli bir sorumluluktur. Her zaman ve her durumda çocuğunuz adına kararlar alır, bu kararlara uymasını bekler, ona hiç seçim şansı tanımazsanız, çocuğunuz büyüdüğünde kişilik gelişimiyle ilgili bazı sorunlar yaşayabilir. Birden fazla diş fırçasına sahip çocuklar, diş fırçalamak için bazen birini, bazen diğerini seçme şansına sahiptir. Bu seçim şansı, çocuğunuzun her seferinde diş fırçalama davranışına farklı bir anlam ve değer yüklemesini sağlar. Farklı renkte veya farklı çizgi film karakterlerinin görsellerini taşıyan diş fırçaları ile çocuğunuzun hayal dünyası bu alışkanlığı kazanmasına katkı sağlayabilir. Her seferinde sevdiği farklı bir diş fırçasını kullanmak çocuğunuzun motivasyonunu arttırabilir. 

Diş fırçalarını 6 ayda bir değiştirmek gerekir.

Çocuğunuz diş fırçalamak istemiyorsa bunun nedeni diş fırçasından duyduğu rahatsızlık olabilir. Kendisi bunun farkında olsa da olmasa da tüm diş fırçaları 6 aylık kullanım süresinin ardından yıpranır ve bazı rahatsızlıklara yol açabilir. Çocukların diş fırçaları yetişkinlere oranla daha yumuşak olduğu için bu bozulmanın rahatsızlığa yol açmayacağı düşünülür. Oysa yumuşak fırçalardaki bozulmalar da çocukların diş fırçalamada zorluk yaşamasına neden olabilir. Çocuğunuz diş fırçasını ne kadar severek kullanıyor olursa olsun, çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırma yolları içinde en geç 6 ayda bir yeni bir diş fırçası kullanmasını sağlayabilirsiniz. Alınacak her yeni diş fırçasının seçimini birlikte yaparsanız, çocuğunuz diş fırçalamaya karşı daha büyük bir motivasyon duyabilir. Beğendiği fırça çeşitleri onun hayal dünyasında yeni bir çizgi film karakteriyle dostluk kurmasını sağlayabilir. Fırça değişimini ihmal etmeniz durumunda ise çocuğunuza verdiğiniz diş fırçalama eğitimi beklediğiniz sonuçları yaratmayabilir. Elektrikli çocuk diş fırçası çeşitleri için de belli bir sürenin ardından değişim gerekir. 

3 yaşından önce diş macunu kullanmamalısınız.

Diş macunu konusunda marka tercihiniz ne olursa olsun, diş macunlarındaki kimyasal maddeler 3 yaşından küçük çocuklar üzerinde zararlı sonuçlar doğurabilir. Diş macunlarında en çok dikalsiyum fosfat, sodyum metafosfat, silika, zirkonyum ve kalsiyum karbonat gibi kimyasal maddeler kullanılır. Bu maddeler suyla temas ettikleri anda metabolizma için zararlı sonuçlar doğurabilen kimyasal değişimlere maruz kalırlar. 3 yaşından küçük çocukların diş macunu kullanması, fırçalama sırasında diş macununun yutulmasına neden olabilmekte. Böyle bir durumda diş macunundaki kimyasal maddeler çocukların mide ve bağırsaklarında yanma hissi oluşturabilir, sindirim sistemine zarar verebilir. Üstelik, diş macunlarındaki kimyasal maddeler 3 yaşından küçük çocukların dişleri üzerinde aşındırıcı etkiler de gösterebilir. Bu zaman diliminde çocukların diş ve diş etleri yeterince gelişmiş değildir. Fiziksel etkilerden kolayca etkilendikleri için 3 yaşından önce diş macunu kullanmak ileride diş çürüklerine yol açabilir. 3 yaşından sonra kullanımına başlanacak diş macunları içinse miktara dikkat etmek gerekir. Diş fırçalamak için nohut büyüklüğünde diş macunu yeterlidir. 

Diş fırçalamayı bir oyun haline getirebilirsiniz.

Çocukların öğrenme davranışlarında oyun kavramının önemi büyük. Çocuklar oyun oynayarak sadece keyifli vakit geçirmez, aynı zamanda da hangi durumda ne şekilde davranmaları gerektiğini öğrenirler. 2 yaş diş fırçalama konusunda bir geçiş aşamasıdır. Çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırma yolları içinde bu geçiş aşamasını iyi değerlendirmek için diş fırçalamayı bir oyun haline getirebilirsiniz. Sabah ve akşam olmak üzere günde 2 kez çocuğunuzla diş fırçalamaya giderken ona küçük bir hikaye anlatabilir, hayal gücünden yararlanarak istediğiniz davranışı kazanmasını sağlayabilirsiniz. Bu keyifli yolculukta mesela en sevilen çizgi film karakterlerinden Hello Kitty veya Pepee size eşlik edebilir. Çocuğunuzun hayal gücünde bu karakterlerle birlikte dişlerini fırçaladığını canlandırmasını sağlayabilirsiniz. Kaç yaşında diş fırçalamaya başlanır diye merak edenler, 2.5 ile 3 yaş arası dönemde çocukların hayal güçlerinin çok daha güçlü olduğunu unutmamalı. Çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırma yolları içinde bu durumu fırsata dönüştürmek ve diş fırçalama konusunda motivasyon kazandırmak ebeveynlerin elindedir. 

Çocuğunuz diş fırçalarken sizi örnek almalı.

Çocukların öğrenme süreçlerinde etkili unsurlardan biri de rol modelliğidir. Çocuğunuzun özellikle 2 ile 3 yaş arası dönemde en önemli ve bazen tek rol modeli siz olabilirsiniz. Çocuğunuz, kendisinden beklenen davranışların öncelikle sizin tarafınızdan gerçekleştirildiğini görmek ve sizi taklit etmek ister. Çocuklarda taklit konusunda doğal bir yönelim söz konusudur. Kendi ihtiyaçlarını tek başına karşılayamayan, isteklerine ulaşmak için ebeveynin yardımına ihtiyaç duyan çocuklar, onları taklit ederek onlar gibi olmaya çalışır. Çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırma yolları içinde çocuğunuza eğer iyi bir rol modeli olursanız, çocuğunuz bu alışkanlığı daha kolay kazanır. Diş fırçalama konusuna gerekli özeni göstermiyor, dişlerinizi günde 1 kez fırçalıyor veya hiç fırçalamıyorsanız çocuğunuza diş fırçalama alışkanlığı kazandırmanız zor olacaktır. Bu nedenle, çocuğa diş fırçalama eğitimi vermeden önce bazen ebeveynlere bu eğitimi vermek gerekebiliyor. Hatta dişlerini doğru şekilde fırçaladığını zanneden ebeveynlerin büyük bir bölümü de diş fırçalarken yapılmaması gereken davranışları kolayca yapabiliyor. 

Birbirinizin dişlerini fırçalamak eğlenceli ve faydalı olabilir.

3-7 yaş aralığındaki çocuklar için diş fırçalama her zaman kolay ve eğlenceli bir süreç olmayabilir. Diş fırçasına alışamamış çocuklarda diş fırçası rahatsızlık yaratabilir. Soğuk kış günlerinde suyla temas nedeniyle çocuğunuz diş fırçalama davranışından kaçınabilir. Çocuklarda diş fırçalama davranışlarıyla ilgili yapılan çalışmalara göre 7 yaşına kadar çocukları diş fırçalamaya yalnız göndermemek gerekir. Dişlerini tek başına fırçalayan çocuklar, diş eti hassasiyeti veya çeşitli nedenlerle diş fırçalama sırasında karşılaştıkları sorunların tek başlarına üstesinden gelemeyebilir. Yanında ebeveyni olan çocuk, kendisini daha güvenli hisseder ve diş fırçalarken karşılaştığı sorunların kolayca çözüldüğünü görür. Çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırma yolları içinde çocuğunuzun 7 yaşına kadar diş fırçalama sürecine eşlik edebilirsiniz. Bu süreçte siz onun fırçasıyla dişlerini, o da sizin fırçanızla sizin dişlerinizi fırçalarsa hem keyifli vakit geçirebilir, hem de size karşı daha güçlü bir güven duygusu geliştirebilir. Bu güven duygusu, diş fırçalamak istememesine yol açan nedenlerin üstesinden gelmesini sağlayabilir. 

Süre konusunda kum saati işinize yarayabilir.

Çocuklara verilen diş fırçalama eğitiminde önemli sorunlardan biri de süre konusudur. Çocuğunuzun doğru diş fırçalama yöntemleri hakkında bilgi sahibi olması yeterli değildir. Bu yöntemleri 2 dakika boyunca uygulaması gerekir. Aksi durumda özellikle arka dişlerde çürüklerle karşılaşılabilir. Diş fırçalama çocuk için eğlenceli hale getirilse de yorucu olabilir. Üstelik çocukların 2 dakikalık sürenin dolup dolmadığını anlamaları da zor olabilir. Bu gibi zorlukları aşmak için çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırma yolları içinde çocuğunuza bir kum saati alabilirsiniz. Kum saati sayesinde çocuğunuz, dişlerini daha ne kadar fırçalaması gerektiğini görebilir. Sürenin ilerlediğini, giderek sona yaklaştığını gören çocuğunuz, elleri yorulsa bile süre bitmeden fırçalamayı bitirmeme konusunda kendisini geliştirebilir. Çocuklarda diş fırçalama yaşı yorgunluğu önlemek için ebeveynlerin yaratıcı çözümler geliştirmelerini gerektirir. Çocuk diş fırçası kullanırken daha ne kadar süresinin olduğunu görürse kendisini bu sürece daha iyi adapte eder. Yorgunluğu azaltmak için şarjlı çocuk diş fırçası çeşitleri de değerlendirilebilir. 

Günlük rutinler için bir kontrol listesi hazırlayabilirsiniz.

Okul öncesi yaş grubuna günlük rutinler konusunda eğitim vermek ve bunların takibini sağlamak bazen zor olabilmekte. Koronavirüs salgınıyla birlikte uzaktan çalışma sistemine geçen ebeveynler artık evde daha fazla vakit geçiriyor. Çocuklarla ilgilenmek için daha geniş imkanların oluştuğu bu dönemde, çocukları günlük rutinler konusunda takip etmek için daha geniş imkanlar mevcut. Ancak yine de çocuğunuzu sürekli kontrol altında tutmaya çalışmak yerine kendi kendisini kontrol etmesini sağlamanız pek çok bakımdan daha güzel sonuçlar doğurur. Aksi durumda çocuğunuz birçok şeyi kendisi için değil, sizin için yapmaya başlar. Bu da ileride zayıf bir kişilik kazanmasına yol açabilir. Çocuğunuza günlük rutinler için kontrol listesi hazırlar, yerine getirdiği rutinler için listeye işaret koymasını sağlarsanız daha güçlü bir özbenlik algısı geliştirmesini sağlayabilirsiniz. Gün sonunda listeye bakabilir, yapılan işler için takdir cümleleri kullanabilir, yapılmayan işler içinse motivasyonunu arttırıcı bir yaklaşım sergileyebilirsiniz. Bu sayede çocuğunuz, siz eşlik etmeseniz bile kendi kendine dişlerini fırçalar. 

Hazırlayacağınız kontrol listesinde günde 2 kez diş fırçalamak ile dişleri 2 dakika boyunca fırçalamayı iki farklı madde içinde ele alabilirsiniz. Günde 2 kere diş fırçalamak ne kadar önemliyse, fırçalama süresinin 2 dakika boyunca devam etmesi de aynı derecede önemlidir. Aksi durumda diş çürükleriyle karşılaşılabilir ve çocuğunuz küçük yaşlarda dolgu yaptırmak durumunda kalabilir. Çocuk diş fırçası çeşitleri arka taraftaki dişlere daha kolay ulaşması için özel tasarımlara sahiptir. Piyasada 2 yaş diş fırçası başlığı altında satışı yapılan ürünler çocuğunuzun ön dişlerinin yanı sıra arka dişlerini de fırçalamasını kolaylaştıran özelliklere sahiptir. Ancak 2 dakikadan az devam eden fırçalama şekilleri diş çürüklerini önlemek için yetersiz kalabilir. 2 dakikalık süreyi anlaması için kullanacağı kum saatinin gerçekte ne işe yaradığını çocuğunuza uygun şekilde anlatmalısınız. Bu sayede çocuk diş fırçaları ile daha etkin bir ağız ve diş bakımı gerçekleştirilebilir. Çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırma yolları içinde doğru iletişim şekilleri elde edeceğiniz başarıları arttırır. 

Diş fırçalamanın ardından takdir cümleleri kurabilirsiniz.

Takdir cümleleri hem yetişkinler, hem de çocuklar üzerinde güzel etkiler yaratır. Yapılan her güzel işin ardından kullanılan takdir cümleleri sayesinde kişiler birbirlerine duydukları sevgi ve saygıyı ifade eder, yapılan işlerin yarattığı mutluluğu paylaşırlar. Çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırma yolları içinde çocuğunuzu diş fırçaladıktan sonra hep takdir etmelisiniz. Basit bir aferin sözcüğü bile çocuğunuzun bu çabasına verdiğiniz değeri gösterir. Sonraki diş fırçalama davranışı için motivasyonu yükseltir. Bununla birlikte, diş fırçalamak istemeyen çocuklara ödül ve ceza uygulamasının çeşitli sakıncaları olabilir. Takdir cümleleri ile ödüller arasında çok önemli bir fark vardır. Çocuğunuzu takdir ettiğinizde, verdiği çabayı değerli bulduğunuzu, bu çabayı sürdürmenin faydalı olacağını ifade etmiş olursunuz. Herhangi bir davranışı ödüle bağladığınızda ise çocuğunuz neyin doğru neyin yanlış olduğuna bakmadan sadece ödüle odaklanabilir. Bir süre sonra ödül mekanizması doğrulardan uzaklaşmasına neden olabilir. Çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırma yolları içinde ödül uygulaması yerine takdir cümlelerinden yararlanabilirsiniz. 

Diş çürükleri hakkında çocuğunuzu bilinçlendirmelisiniz.

Dişlerini fırçalamak istemeyen bir çocuğa yapılabilecek en büyük kötülüklerden biri ceza vermektir. Çocuğunuz dişlerini fırçalamak istemiyorsa bunu çocuğunuzun bir eksikliği olarak değil, kendi eksikliğiniz olarak değerlendirmelisiniz. Diş fırçalama eğitimi konusunda sergilediğiniz ihmaller sonucunda çocuğunuz dişlerini fırçalamak istemeyebilir. Bu durumda öncelikle kendi ihmallerinizi gözden geçirmeli, nerede hata yaptığınızı anlamaya çalışmalısınız. Çocuğunuza diş fırçalamanın gereğini ve önemini iyi anlatamamış, diş fırçalarken karşılaştığı sorunları çözmede yetersiz kalmış olabilirsiniz. Bu gibi durumlarda çocuğunuza ceza vermek yerine diş çürükleri hakkında onu bilinçlendirmeniz gerekir. Çocuğunuz dişlerini fırçalamazsa ne gibi durumlarla karşılaşabileceğini sizden duymalı. Yakın çevrenizde bu gibi sorunlar yaşayan kişiler varsa, onların durumları hakkında da çocuğunuza bilgi verebilirsiniz. Çocuğunuz diş fırçalamamanın zararlarını gördükçe, diş fırçalama konusunda doğal bir motivasyon kazanır. Bu motivasyonu herhangi bir ceza veya zorlamayla sağlayamazsınız. 3-7 yaş arası dönemde kendi anlayış gücüne uygun şekilde bu bilinci kazandırırsanız, çocuğunuzun ağız ve diş sağlığını hayatı boyunca korumasını sağlayabilirsiniz. 

Online ofis marketiniz Ofix.com‘da satışı devam eden ağız ve diş bakım ürünlerini incelemek için burayı tıklayabilirsiniz.

Tüm okurlarımıza sağlıklı, keyifli ve bol kazançlı günler diliyoruz… 

İlgili yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir