John Pemberton: Coca Cola’yı yaratan adam…

Dünya genelinde en fazla tüketilen ve hakkında en fazla spekülasyon yapılan içecek hangisidir diye sorsak, verilecek cevap şüphesiz ki Coca Cola olacaktır. 130 yıldan uzun bir geçmişe dayanan bu içeceğin formülünden logosuna, şişesinden reklam sloganlarına kadar her şeyi dikkat çekiyor. O kadar ki, Coca Cola‘yı icat eden John Pemberton bile bu kadarını tahmin edemezdi! Ofix.com sitesinin online alışveriş rehberi Ofix Blog‘da her Pazartesi yer verdiğimiz başarı hikayeleri köşemizde bu hafta, Coca Cola‘nın mucidi John Pemberton‘ın hayatından kesitler sunarak başarı hikayesini okurlarımızla paylaşacağız.

Kısaca John Pemberton

John Pemberton, 1831 yılında ABD’nin Georgia eyaletine bağlı Knoxville kasabasında dünyaya geldi. Eczacı bir ailede doğup büyüdüğü için erken yaşlardan itibaren eczacılığa ilgi duydu. 1850 yılında lisanslı bir eczacı oldu ve eczanesini açtı. 1853 yılında Ann Eliza Clifford Lewis ile evlendi, bir yıl sonra baba oldu. Eczanesinde balgam söktürücü şuruplar, ülser gibi mide hastalıklarına iyi gelen ilaçlar, egzama gibi cilt hastalıklarını tedavi eden kremler yaparak ailesinin geçimini sağladı.

1861 yılında patlak veren Amerikan İç Savaşı, tüm Amerikalılar için olduğu gibi John Pemberton için de yeni bir dönemi başlattı. 1862 yılında İç Savaş Konfederasyonu’na bağlı yerel süvari birliğinde teğmen olarak askere alınan Pemberton, savaşta yaralanan askerlerin tedavisini için önemli hizmetlerde bulundu. Ne var ki, 16 Nisan 1865 tarihinde bir çatışma sırasında göğsünden ve karnından derin kılıç yaraları aldı ve çok büyük acılar çekmeye başladı.

Bu dönemde hastaların acılarını hafifletmek için morfin kullanımı yaygındı ve Pemberton‘a da morfin tedavisi uygulandı. Çektiği acılara ancak morfinle dayanabilen Pemberton, yaralarından zaman içinde kurtulsa da morfin bağımlılığından kurtulamadı. Bu nedenle günün birinde hem ağrı kesecek, hem de bağımlılık yapmayacak yeni bir madde geliştirmek üzere kendi kendine söz verdi. Medikal uyuşturucuların insanlar üzerindeki etkilerini araştırdığı bu dönemde konu hakkında çok geniş bilgi sahibi oldu. New York’a yaptığı bir gezinin ardından Georgia’ya geri döndü ve sakinleştirici etkileri olan medikal bitkiler üzerinde çalışmaya devam etti.

Pemberton’ın Fransız Şarabı Koka

1880’li yıllarda John Pemberton, Columbus’ta eczacılık yapmaktaydı. Mide hazmını kolaylaştırmak için uzun süredir yeni bir şurup üzerinde çalışıyordu. Bu çalışmalar sırasında, morfin ya da afyon içermeyen bir şurup geliştirmeyi başardı. Karbondioksitli ve alkol kullanmadan geliştirdiği bu şurubu, üç ayaklı pirinç bir çaydanlıkta karbonatlı sudan elde ediyor, karamelize edilmiş şeker ile tatlandırıyordu. Fakat, az miktarda bile olsa kokain içeren bu şurubun bağımlılık yapıp yapmadığından kesin olarak emin olamadı ve bunu ilk başta insanlara denetmekten kaçındı.

Pemberton‘ın şurubunu denemek isteyen dostları, şurubu çok beğendiklerini ve herhangi bir bağımlılık hissetmediklerini belirtti. Bunun üzerine Pemberton, şurubu bir ürüne dönüştürüp satışını yapmak konusunda çalışmalara başladı. Şuruba verdiği isim, Pemberton’ın Fransız Şarabı Koka‘ydı. Bu dönemde eczanelerde satışı yapılan yılan yağı ürünlerine talep yüksekti. Bu ürünlerin satış ve pazarlamasında kullanılan yöntemler, Pemberton‘ın yeni ürününün satış ve pazarlaması konusunda ilham kaynağı oldu.

Satış ve Pazarlamada Yaşanan Fiyasko

Şurubun etkilerini anlatırken John Pemberton, tıpkı o dönemin gözde ilacı yılan yağından bahseder gibi, “dünyanın en muhteşem sinir toniği”, “tüm hastalıklardan kurtulmanızı sağlar”, “ünlü bilim adamlarının onayladığı mucizevi formül” gibi ifadeler kullandı. Reklam çalışmalarında ürünü hakkında, “fiziksel yorgunluğu alır, kronik hastalıklara iyi gelir, böbrek ve karaciğer hastalıklarını iyileştirir, baş ağrısı ve uykusuzluk sorunlarını çözer” gibi çok sayıda “iyileştirici etki”den bahsetti. Hal böyle olunca, ürüne duyulan ilgi kısa sürede arttı.

Ürüne ilgi arttıkça, yapılan abartıların ölçüsü epeyce kaçtı. Tadının güzel olması ve içenler üzerinde olumlu etkiler yaratması, halk arasında bu abartıların daha da artmasına yol açtı. Satışını yaptığı ürünün şişesi 1 dolara satılmaktaydı. Ki bu fiyat, alım gücü bakımından günümüzde yaklaşık 20 dolara denk geliyordu. Fiyatının bu denli yüksek olması, üründen beklentileri arttırmıştı. Bunun üzerine Pemberton, formüle alkol eklemeye başladı ve koka yapraklarının miktarını arttırdı. Ayrıca, kola fıstığı ve damiana gibi aromatik bitki özleri ve sakinleştiriciler ekledi.

Ne var ki, çok geçmeden durum anlaşılmaya başlandı ve Pemberton‘ın mesleki itibarı büyük yara aldı. Bu içecek iddia edilenin aksine, horlamayı azaltmayıp arttırıyor, cinsel istekleri ise arttırmayıp azaltıyordu. Bağımlılık yapmasa bile, depresyon ve kaygı bozukluğuna yol açıyor, kullanıcının günlük yaşam kalitesini olumsuz yönde etkiliyordu. Artan tepkiler üzerine Pemberton, 1886 yılında Columbus’tan taşınıp Atlanta’ya yerleşti.

Jacobs Eczanesi ve Coca Cola

John Pemberton‘ın Columbus’ta yaşadığı kötü deneyimler, eczacılık mesleğine bakışını sorgulamasını sağladı ve mesleki sorumluluklarını hatırlattı. İçeceğin formülünden alkol ve diğer sakinleştiricileri tümüyle çıkarttı ve formülü geliştirmek için eczacı arkadaşlarından destek almaya başladı. Yakın dostu Willis Venable‘yle yaptığı çalışmalar sırasında, formüle ekledikleri özel bir karbonatlı su bileşiğinin içeceğin tadını çok güzel hale getirdiğini gördüler. Fakat, bu formülün sağlık üzerinde iddia edilenin aksine, hiçbir iyileştirici ve tedavi edici etkisi yoktu. Bunun üzerine, ürünü bir ilaç olarak satışa sunmak yerine, bir içecek olarak satışa sunmaya karar verdiler.

Ürünün formülünde yapılan değişikliğe paralel bir şekilde, ismini de değiştirmeye karar verdiler. Pemberton’ın Fransız Şarabı Koka ismi, Georgia eyaletinde artık kötü bir şöhrete sahipti. Formülden alkol ve diğer sakinleştiriciler çıkartılmış olsa da koka yapraklarının kullanılması devam ediyor, sakinleştiricilerin yerine kafein kaynağı kola çekirdekleri kullanılıyordu. Pemberton‘ın muhasebecisi Frank Robinson, bu bileşiğinden dolayı içeceğe Coca Cola isminin verilmesini önerdi. Bu öneri John Pemberton ve arkadaşlarının çok hoşuna gidince, ürünün ismi Coca Cola olarak belirlendi. Bu ismi Robinson, şişelerin üzerindeki etikete kendi el yazısıyla ekledi. Etiketlerin yanı sıra markanın logosunda da kullanılan bu yazı stili, günümüze kadar hiç değiştirilmeden kullanıldı.

Coca Cola‘yı John Pemberton, daha önce kararlaştırdıkları gibi bir ilaç olarak değil, bir içecek olarak Atlanta’nın en önemli eczanelerinden biri olan Jacobs Eczanesi‘ne götürdü. Deneyen herkes tarafından çok beğenilen bu içecek, bileşimindeki karbonatlı sudan dolayı hazmı kolaylaştırıyor, koka yaprakları ve kola çekirdeklerinin etkisiyle keyif veriyordu. Jacobs Eczanesi‘nden gelen olumlu dönüşün ardından Coca Cola, bardağı 5 sentten satışa sunuldu.

Bir Dünya Markası Olarak Coca Cola

İlk olarak 1886 yılında Coca Cola ismiyle satışı yapılan bu içecek, John Pemberton için hayatının en önemli buluşlarından biriydi. Bir ilaç olmasa ve herhangi bir tıbbi etkide bulunmasa bile içenlerin beğenisini topluyor, onlara keyif veriyordu. Ne var ki, morfin bağımlılığından kurtulamayan John Pemberton ürünün satışından elde ettiği gelirle morfin alıyor ve hayatını morfinle sürdürmeye çalışıyordu. 1888 yılında Pemberton‘ın ölümünün ardından, Coca Cola‘nın satış haklarını Asa Griggs Candler, 2 bin 300 dolara satın aldı. Coca Cola şirketinin büyümesini sağlayan ve markaya gerçek vizyonunu kazandıran kişi de Candler oldu.

Candler döneminde Coca Cola, markalaşma sürecinde büyük bir ivme yakaladı. Ürünün geniş kitlelere tanıtılması için yepyeni satış ve pazarlama yöntemleri denendi. Ücretsiz tadılması için kuponlar dağıtıldı, içeceğin satışını yapan eczanelere eşantiyon ürünler dağıtıldı. 1900’lerin başlarında şirketin başarısı katlanarak artmaya başladı ve ürünlerin taklitleri ortaya çıktı. Taklitlerle mücadele etmek için Candler, ürün satışında kullanılmak üzere orijinal bir şişe tasarımı geliştirilmesini sağladı. Coca Cola‘yla özdeşleşen bu şişenin imalatına 1916 yılında başlandı. Ve bu tasarım, günümüze kadar neredeyse hiç değiştirilmeden kullanıldı.

1919 yılında şirket, Ernest Woodruff‘a satıldı. 4 yıl sonra, oğlu Robert Woodruff, şirketin yeni başkanı oldu. Robert Woodruff‘un yönetiminde Coca Cola, büyük bir yükseliş ivmesi yakaladı ve dünyanın pek çok coğrafyasında tüketilmeye başlandı. 1928 Olimpiyatlarında Coca Cola, büyük bir reklam başarısına imza attı. Bu dönemde Coca Cola‘nın ürün çeşitliliği arttı, ürün dağıtımı için çok önemli yatırımlar yapıldı. 1960’lara gelindiğinde, “Coca Cola her yerde bulunur” sözü zihinlere yerleşti.

Coca Cola‘nın ülkemize gelişi 1964 yılında gerçekleşti. Şirketin ülkemizdeki ilk yatırımı İstanbul’da gerçekleşti. 1970’li yıllarda Coca Cola, yalnızca bir içecek olmanın ötesinde, bir yaşam şeklini anlatmaya başlattı. Coca Cola reklamlarında sinema, radyo ve televizyon dünyasının önemli simaları rol aldı. 1986 yılında 100. yaşını kutlayan şirket, ürünlerini 165 ülkede satışa sunma başarısı gösterdi. Günümüzde dünya genelinde günlük Coca Cola tüketimi, 1.9 milyar bardak düzeyinde. 

Ofis dostu Coca Cola ürünleri Ofix.com’da!

Coca Cola‘nın mucidi John Pemberton‘ın hayatından kesitler sunarak başarı hikayesini kısaca özetlediğimiz bu yazımızı bitirmeden önce, online ofis marketiniz Ofix.com verilerine göre ofislerin en sık sipariş verdiği Coca Cola ürünlerinden ilk üçte yer alanları kısaca tanıtacağız. Kurumsal müşterilerimiz için sunduğumuz yüzde 5’lik indirim fırsatından yararlanmak için burayı tıklayabilirsiniz.

Coca Cola 250 ml Cam Şişe

Listemizin ilk sırasında, Coca Cola 250 ml cam şişe var. Paket içi miktarı 24 adet olan bu ürünleri, ofis buzdolabında kolayca saklayabilir, dilediğiniz zaman kendiniz tüketebilir veya misafirlerinize ikram edebilirsiniz. 100 ml için şeker ve karbonhidrat miktarı 11.2 gram olan bu ürünlerin verdiği enerji 45 kcal. Ürün sayfasına buradan ulaşabilirsiniz.

Coca Cola Light 250 ml Cam Şişe

Listemizin ikinci sırasında, Coca Cola Light 250 ml cam şişe var. Paket içi miktarı 24 adet olan bu ürünler, şeker ve karbonhidrat içermiyor, 100 ml için enerji miktarı ise 0.2 kcal. Ürün sayfasına buradan ulaşabilirsiniz.

Coca Cola 1 Litre

Listemizin üçüncü sırasında, Coca Cola 1 litre var. Ofiste çalışırken veya mola zamanlarınızda keyifle yudumlayabileceğiniz bu içecekleri soğuk olarak tüketmeniz gerektiğini hatırlatalım. Ürün sayfasına buradan ulaşabilirsiniz.

Ofix.com‘da satışı devam eden diğer Coca Cola ürünlerini buradan inceleyebilirsiniz.

Tüm okurlarımıza başarılarla dolu bir hafta diliyoruz…

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir