Kaligrafiyi hiç denediniz mi?

Yüzlerce yıllık bir birikime sahip olan kaligrafi sanatı, günümüzde de sanat severlerin ilgisini çekmeye devam ediyor. Çeşitli kağıt yüzeylere, anahtarlıklara, tabak ya da kupalara yazılan isim veya güzel sözler, kaligrafiye duyulan ilginin yüksek düzeyde seyretmesine katkı sağlıyor. Farklı yazı şekillerine ve yüzeylere uygun olarak üretilen kaligrafi kalemleri, bu konuda hiç eğitim almamış kişilerde bile kaligrafiye yönelik ilgiyi arttırıyor. Ofix.com sitesinin online alışveriş rehberi Ofix Blog‘da bugünkü yazımızda, kaligrafi sanatını kısaca ele alıp kaligrafi kalemleri hakkında faydalı bilgiler paylaşacağız.

Kaligrafi nedir?

Kaligrafi sözcüğü, Yunanca kalligrafia sözcüğünden gelmekte. Bileşik bir sözcük olan kalligrafia, güzel anlamına gelen kallos sözcüğü ile yazı anlamına gelen graphos sözcüklerinin birleşmesiyle ortaya çıkmış. Yunanlılar gündelik yazılardan farklı olarak süsleyerek yazılmış yazılar için kaligrafik sıfatını kullanıyordu. Gündelik yazılarda işlevsellik ön plana çıkarken, kaligrafik yazılarda estetik beğeni ön planda tutuluyordu.

Aslına bakarsanız, her insan grubunun veya kültürün “güzel yazı”dan anladığı şey farklı olabilir. Güzelliğin tek bir tanımı veya türü olmadığı gibi, güzel yazı için de tek bir tanım veya türden bahsedilemez. Her yazı stili, kullanıcısının olduğu kadar, ait olduğu kültürün de izlerini taşır. Bununla birlikte, güzelliğin kişilere ve kültürlere göre farklı tanımları ve yorumları olsa da süsleyerek yazılmış yazıların hepsine birden kaligrafik yazı demek mümkün.

Kaligrafiyle tanışılması, daha çok ilkokul yıllarında Türkçe derslerinin ayrılmaz bir parçası olan güzel yazı dersleriyle gerçekleşmekte. Genellikle metal uçlu kalemlerin kullanıldığı bu derslerde, çocukların güzel yazı konusunda farkındalıklarını arttırmak amaçlandığı gibi, dolma kalem ve benzeri araçları nasıl kullanabilecekleri hakkında da belirli bir bakış açısı kazandırılmak istenir. Bu konuda güzel yazı defterlerinin yeri de oldukça önemli. Nitekim bu defterler, kılavuz çizgili kağıtlarıyla güzel yazı becerisinin gelişmesine büyük katkı sağlıyor.

Kaligrafi ile hat sanatı arasındaki farklar nelerdir?

Kaligrafi ile İslam toplumlarında en önemli sanat türlerinden biri olarak kabul edilen hat sanatı arasında bazı farklar mevcut. Kaligrafide yazının içeriğine değil, formuna önem verilir ve formun güzelliği, içerikten bağımsız olarak değerlendirilir. Oysa hat sanatında yazının formu, içerikten bağımsız olarak değerlendirilmez. Form, yazının içeriğini öne çıkartıp onu yansıttığı ölçüde güzel olarak değerlendirilir. Ayrıca, kaligrafide harflerin ses değerlerinden bağımsız olarak anatomik yapısı ve birbirleriyle uyumu ön plandadır. Hat sanatında ise uyum harfler arasında değil, yazının bütününde ve içeriğinde aranır.

İslam toplumlarında hat sanatının çok özel bir yeri var. Cahiliye dönemi alışkanlıklarını yansıtan tasvirlere İslam toplumlarında sıcak bakılmadığı için, hiçbir tasvir içermeyen hat sanatı tüm sanatların üzerinde tutuldu. Yalnızca form bakımından değil, aynı zamanda içerik bakımından da son derece önemli bir sanat olarak kabul edilen hat sanatında, Kuran ayetleri ve hadisler en güzel şekilde yazıya taşınırken dini ve ahlaki değerlerin benimsetilmesi amaçlanır.

Gerek kaligrafide, gerekse hat sanatında en çok kullanılan yüzeylerin başında kağıt geliyor. Batı toplumlarında kaligrafik yazılarda formun ön plana çıkması, bu yazıları bir tür dekoratif obje haline getirdi. İslam toplumlarında ise hattatlar, Kuran ayetlerini ve hadisleri kağıtların yanı sıra cami duvarlarına da işlediler ve kutsal mekanların yarattığı manevi atmosferi eserleriyle arttırdılar. İslam toplumlarında en güzel hat eserleri, Türkler tarafından ortaya konuldu. Aynı şekilde, Türk hat sanatının gelişimi de Türklerin İslamiyeti kabul etmesiyle başladı. Osmanlı Devleti’nin başkenti İstanbul, İslam toplumlarının en önemli hattatlarına ev sahipliği yaptı.

Latin harflerinin kabulü Türk hat sanatını nasıl etkiledi?

Türk hat sanatı, Osmanlı dönemi boyunca en güzel örneklerini Arap harfleriyle ortaya koydu. Türklerin hat sanatına yönelik ilgisi hep çok yüksek düzeyde oldu ve Arap harfleriyle yaratılan formlar, İslam toplumlarında büyük ilgiyle karşılandı. Hat sanatı padişahları bile etkisi altına aldı ve pek çok padişah, hat sanatına yoğun emek harcadı. Padişahların elinden çıkan hat eserleri, günümüzde bile hâlâ ilgi ve heyecan uyandırmakta.

Latin harflerinin kabulü, Türk hat sanatına yeni bir boyut kazandırdı. Latin harflerini geleneksel Türk hat sanatındaki formlarla birlikte kullanan hattatlar, eserlerinde birbirinden güzel formlar yarattılar. Günümüzde hattatlar ve kaligraflar, eserlerinde farklı formları bir arada kullanarak birbirinden güzel çalışmalara imza atmakta. Latin harflerini kullanan kaligraflar, günümüzde pek çok fuar veya sergide sanat severlerin isteklerini karşılamak üzere yeteneklerini sergilemekte. Çeşitli kağıt yüzeylere, anahtarlıklara, tabak ya da kupalara yazılan isim veya güzel sözler, günümüz kaligraflarının elde ettiği gelirin önemli bir kısmını oluşturmakta.

Latin harfleri kullanılarak yapılan çalışmalar, Arap harfleriyle yapılan çalışmalara göre daha kolaydır. Çünkü Latin harfleri, genellikle dik ve yatay çizgilerden oluşur ve simetrik uygulamalara daha elverişlidir. Arap harflerinde ise çok daha fazla yazım olanağı mevcuttur ve bunların öğrenilmesi çok daha büyük bir emek ve sabır gerektirir. Günümüzde en fazla ilgi çeken kaligrafi uygulamalarının farklı formları bir arada kullanan uygulamalar olduğunu söyleyebiliriz.

Kaligrafi kalemlerinin özellikleri nelerdir?

Kaligrafi sanatıyla uğraşanlar, farklı boyut ve formda pek çok malzemeye ihtiyaç duymakta. Geleneksel yazı araçlarından farklı olarak günümüzde kullanılan kaligrafi kalemleri, en karmaşık formları bile başarılı bir şekilde yüzeye aktarmaya olanak tanımakta. Bu konuda hiçbir eğitim almamış olsanız bile, birbirinden güzel kaligrafi kalemlerini kullanarak çok güzel çalışmalara imza atabilirsiniz. Nitekim bu kalemler, geleneksel araç ve gereçleri hem temin etme, hem yazıya hazır hale getirme, hem de bunların bakım ve temizliğini yapma sorunlarına kesin çözüm sağlamakta.

Piyasada farklı yazı şekillerine ve yüzeylere uygun çok sayıda kaligrafi kalemi bulmak mümkün. Bu kalemlerin her birinin kendine özgü avantajları ve dezavantajları var. Bu kalemleri ne kadar iyi tanırsanız, yaptığınız çalışmalarda kalemlerin avantajlarından o kadar iyi yararlanabilir, dezavantajlarından sakınabilirsiniz. Nitekim bu kalemler, güzel yazı yazmak isteyen ve bunun sadece bir yetenek işi değil, aynı zamanda da uygun özelliklere sahip yazı araçlarını kullanmaya bağlı olduğunu bilen kullanıcılar için en ideal yazı araçlarıdır. Kaligrafi sanatını kısaca ele aldığımız yazımızın bu kısmında, kaligrafi kalemlerinin özellikleri hakkında faydalı bilgiler paylaşacağız.

Batırmalı Metal Uçlu Kaligrafi Kalemleri

Kaligrafi kalemleri içinde kullanımı en zor olan kalemler, batırmalı metal uçlu kaligrafi kalemleridir. Divit ve metal uç olmak üzere 2 kısımdan oluşan bu kalemler, mürekkebe batırılarak kullanılır. Bu kalemlerin en büyük avantajı, divit kısmına farklı kalınlıklarda metal uçların yerleştirilmesi ve farklı yazı ve süsleme formlarına imkan vermesidir. Ayrıca divit kısmı gövdeden sapa doğru inceldiği için ele tam oturur ve hem yazım, hem de süsleme aşamasında kullanıcıya farklı olanaklar sunar. İnce metal uçların çalışmaya kazandıracağı estetik detayları diğer kaligrafi kalemleriyle sağlamak oldukça zordur.

Bununla birlikte, batırmalı metal uçlu kaligrafi kalemlerini kullanmak diğerlerine oranla daha zordur. Üstelik, bu kalemlerde mürekkebin kuruma süresi daha yüksektir ve kullanıcının hızlı yazı yazma veya hızlı süsleme yapma şansı yoktur. Metal ucu mürekkebe batırmak için geçen süreyi ve mürekkebin kuruması için gerekli süreyi dikkate alırsak, batırmalı metal uçlu kaligrafi kalemlerini yalnızca çok özel yazılar için tercih etmek daha doğru olacaktır.

Doldurmalı Metal Uçlu Kaligrafi Kalemleri

Kaligrafi kalemleri içinde en sık tercih edilen kalemler doldurmalı metal uçlu kaligrafi kalemleridir. Bu kalemlerde divit yerine mürekkep haznesi kullanıldığı için, metal ucu mürekkebe batırma gereksinimi yoktur. Kalemlerin gövdesi, divitten farklı olarak normal kalem gövdesine sahiptir. Bu kalemlerin piyasada bulunan pek çok türünde, kullanıcının yazı ve süsleme deneyimini kolaylaştırmak için gövdeye ergonomik tutuş özellikleri kazandırılmakta. Divit kadar olmasa da bu kalemler de kullanıcının eline iyice oturur. Üstelik, bu kalemlerde kullanılan mürekkep daha hızlı kurur ve kullanıcının yazı yazma ve süsleme yapma hızını arttırır.

Keçeli Kalemler

Kaligrafi kalemleri içinde yaygın olan bir diğer grubu da keçeli kalemler oluşturmakta. Kendinden hazneli olan bu kalemler de yine, kullanıcısına hızlı yazı yazma ve süsleme yapma imkanı sunar. Keçeli kalemlerin bazı türleri tekrar doldurulabilir özellikle olduğu için bunları kullanmak daha ekonomiktir. Fakat, keçeli kalemlerin en önemli avantajı, diğer kaligrafi kalemlerine oranla kesintisiz ve düz çizgi çizmeyi çok daha kolay hale getirmeleridir.

Editörün Tavsiyesi: Pilot Parallel Pen Kaligrafi Kalemi

İster kaligrafiye yeni başlıyor olun, isterseniz geçiminizi kaligrafiyle sağlayan profesyonel bir kaligraf, Pilot Parallel Pen kaligrafi kalemi ile birbirinden güzel çalışmalara imza atabilirsiniz. 0.6 mm ‘lik kesik ucu ile siyah ve kırmızı renk kartuşları ve bir adet temizleme tüpü ile uç temizleme gerecinden oluşan bu ürünler, en karmaşık formları bile başarılı bir şekilde işlemenize olanak sağlıyor. Sipariş vermek için burayı tıklayabilirsiniz.

Tüm okurlarımıza sağlıklı, keyifli ve bol kazançlı günler diliyoruz…

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir