Scrabble nasıl oynanır?

Kelime oyunlarının atası diyebileceğimiz scrabble oyunu, dünya genelinde milyonlarca kişi tarafından beğeniyle oynanmakta. 1948 yılında James Brunot tarafından geliştirilen bu oyun o kadar çok beğenildi ki, oyunun toplam satış rakamının 150 milyonun üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Akıllı cihazların yaygınlaşmasıyla scrabble oyununa benzeyen oyunlar internet üzerinden erişilebilir hale geldi. Fakat scrabble oyununu ofiste öğle paydosu veya mola anlarınızda ofis arkadaşlarınızla birlikte oynamanın keyfi bir başka olsa gerek. Ofix Blog‘da bugünkü yazımızda, scrabble oyunu hakkında faydalı bilgiler paylaşacağız. 

Scrabble nedir?

Scrabble bir kelime türetme oyunudur. 15 x 15’lik kare bir oyun tahtası üzerinde 2, 3 veya 4 oyuncuyla oynanan scrabbleda oyuncular, anlamlı kelimeler türeterek daha fazla puan almaya çalışır. Scrabble kelimesinin Türkçe karşılığı olarak kimi kaynaklarda dilmece kelimesi kullanılmakta. Oysa dilmece kelimesinin genel kabul gördüğünü söylememiz oldukça güç. Dilimize yerleşen bir kelime olduğu için scrabble kelimesini bu şekilde kullanmak daha uygun görünüyor.

Scrabble oyunu nasıl ortaya çıktı?

Scrabble oyunu, 1948 yılında James Brunot tarafından geliştirildi. Amerikalı mimar Alfred Mosher Butts, daha önce lexico isimli bir kelime türetme oyunu geliştirmişti. Butts‘un oyununda harflere belirli puanlar verilmiş, oyuncular en yüksek skoru yapmak için uzun kelimeler türetmeye çalışmıştı. Lexicoyu çok seven James Brunot, oyunun telif haklarını satın aldı ve bugün oynandığı şekle gelmesini sağladı. Brunot‘un lexicoya kazandırdığı en önemli yenilik, belirli karelere rastlayan kelimelerin daha fazla puan kazandırmasıydı. Bu sayede scrabble, lexicoya oranla daha eğlenceli hale geldi.

Scrabble oyununun ismi, karalamak anlamına gelen scrabble kelimesinden geliyor. İlk olarak 1949 yılında piyasaya sunulan bu oyun, kısa sürede geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşmayı başardı. Artan talebi karşılamakta güçlük çeken James Brunot, oyunun telif haklarını Selchow & Righter şirketine devretti. Oyunun kıtalar arası bir üne kavuşması, 1984 yılında NBC televizyonunda bir programda tanıtılmasından sonra gerçekleşti. 1990 yılında oyunun telif haklarını dünyaca ünlü oyun tasarımcısı Hasbro satın aldı.

Scrabble nasıl oynanır?

Scrabble oyunu 15 x 15’lik kare bir oyun tahtası üzerinde 2, 3 veya 4 oyuncuyla oynanmakta. Scrabble oyun setinin içinde oyun tahtası, 4 adet ıstaka, 100 adet oyun taşı ve 1 adet taş torbası bulunuyor. Taşların 98’i harflerden, 2’si joker taşından oluşmakta. Oyuna başlarken, taşların bulunduğu oyun torbasından her oyuncu bir taş çeker. Çekilen taşlardaki harflerden hangisi A harfine yakınsa, o taşı çeken oyuncu oyuna ilk başlama hakkı kazanır. Oyunculardan biri eğer joker taşı çekmişse, oyuna başlama hakkı onun olur.

Oyuna kimin başlayacağına karar verildikten sonra, taşlar torbaya geri konur ve her oyuncu torbadan 7 adet taş çeker, çektiği taşlardan anlamlı kelimeler türetmeye çalışır. Oyuna başlama hakkı kazanan oyuncu, 2 veya daha fazla taşını kullanarak oluşturduğu kelimenin ilk harfini oyun tahtasının ortasındaki kareye denk getirecek şekilde anlamlı ilk kelimesini oyun tahtasının üzerine yerleştirir. Ardından diğer oyuncular, ellerindeki taşlarla anlamlı kelimeler oluşturdukça oyun tahtasına yerleştirir. Oluşturulan her kelime, daha önce yazılmış kelimelerin biriyle mutlaka birleşmeli. Tahtanın başka herhangi bir yerinde kelime oluşturmak mümkün değil.

Scrabbleda kelimeler, tıpkı bulmacalarda olduğu gibi, soldan sağa veya yukarıdan aşağıya olacak şekilde dizilmeli. Sağdan sola, aşağıdan yukarıya veya çapraz kelimeler geçerli değil. Oluşturulan her kelime, oyun içinde daha önce yerleştirilen kelimelerin en az bir tanesiyle birleşmeli. Her kelime için kaç taş harcandıysa, taş torbasından yine o sayıda taş alınır ve ıskartaya eklenir. Taşlar bitene kadar bu durum devam eder. Çektiği taşlardan kelime oluşturamayan oyuncu pas der ve puan almadan sıra bir sonraki oyuncuya geçer. Oyuncular diledikleri takdirde, ıstakalarındaki bir taşı veya tüm taşları değiştirebilirler. Fakat değiştirdikleri eli pas geçip puansız kapatmak zorundalar.

Scrabble oyununda kelime türetme kuralları nelerdir?

Scrabbleda anlamlı kelimeler türetmek esas olmakla birlikte, kelime türetirken uyulması gereken bazı kurallar mevcut. Her şeyden önce, scrabbleda özel isimlere izin verilmiyor. Fakat bir kelime hem özel isim, hem de bir cins ismiyse geçerli kabul ediliyor. Örneğin Şahin bir özel isim olduğu halde aynı zamanda bir cins ismi olduğu için geçerli bir kelimedir. Oyun kurallarına göre türetilen kelimelerin kesme işaretiyle ayrılmamış olması gerekiyor. Bu nedenle şahinin şeklinde bir kelime geçerli değil. Kısaltmalar da yine, scrabbleda geçerli kabul edilmemekte. Örneğin TSK, TBMM gibi kısaltmalar geçerli bir kelime olarak değerlendirilmiyor.

Scrabble oyununda puanlama nasıl yapılır?

Scrabbleda oyun tahtası üzerinde her hücrenin sahip olduğu renge göre farklı bir puanı var. Kelime oluştururken bu renkler dikkate alınırsa, daha yüksek bir skor elde etmek mümkün. Oyun içteki hücrelerden dıştaki hücrelere doğru ilerledikçe kazanılan puanlar artıyor. Scrabbleda her taşın puanı farklı olduğu gibi, hücrelerin de puanları farklı. Bu hücrelere göre harfin veya kelimenin 2 veya 3 katı puan almak mümkün.

Scrabbleda her oyuncu, kelime türetme ve dikkat konusundaki yeteneklerine göre yüksek puanlara ulaşabilir. Puanlamada önce harfin katı puanları toplanıyor, ardından kelimenin katı puanları hesaplanıyor. Kelimedeki harfler 2 defa 2 katı karesinden geçerse, harflerin toplamı 4 ile çarpılmakta. Oyun sonunda elde kalan taşların puanı toplam puandan düşülmekte. Oyuncu tüm taşlarını kullanmışsa, toplam puanına 2 puan eklenir.

Scrabble oyununun faydaları nelerdir?

Scrabble oyununun en önemli faydası, kelime dağarcığını geliştirmesidir. Çektiği harflerden anlamlı bir kelime türetmek için çaba sarf eden oyuncular, kelime dağarcıklarını geliştirmek konusunda büyük bir istek duyuyor. Scrabble ayrıca, kelime türetmeyi eğlenceli hale getiriyor, dikkat, düşünme ve odaklanma yeteneklerini geliştiriyor.

Tüm okurlarımıza sağlıklı, keyifli ve bol kazançlı günler diliyoruz…

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir